Engelliler Haftası Etkinlikleri

Engelliler Haftası etkinlikleri, engellilik kavramı, engel türleri ve bu özel haftanın ne zaman kutlandığı gibi soruların cevaplarını bu yazıda bulabilirsiniz.

Engelliler Haftası Ne Zaman Kutlanır?

10-16 Mayıs tarihleri arası Engelliler Haftası olarak kabul edilir. Engellilik insanlığın ortak sorunu olduğundan, bu hafta yalnızca Türkiye’de değil, Birleşmiş Milletlere üye 156 ülkede aynı tarihlerde çeşitli etkinliklerle kutlanır. Hafta boyunca engellilerin sorunları, topluma kazandırılmaları konularında yayınlar, toplantılar ve seminerler düzenlenir. Engellilere yardımcı olma bilinci aşılanmaya çalışılır ve engelli durumuna düşmemek için iş güvenliği önlemleri anlatılır.

2026 yılında da Engelliler Haftası, 10-16 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. MEB Şûra Salonu’nda düzenlenen farkındalık programında, özel gereksinimli bireylere yönelik çalışmaların yıl boyunca sürdüğü vurgulanmıştır.

Engellilik (Sakatlık) Nedir?

Doğuştan veya sonradan kazalar sonucu bir ya da daha fazla organını kaybeden kişiye engelli denir. Engelliler genellikle ihtiyaçlarını bir başkası olmadan tek başlarına karşılayamazlar. Engellilik çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir ve temelde iki gruba ayrılır:

1. Doğuştan Engellilikler

a) Akraba Evliliği: Doğuştan engelliliklerin önemli bir bölümü akraba evliliklerinden kaynaklanır. Yakın akraba çocuklarının evliliği sonucu kör, sağır, dilsiz ve zihinsel engelli çocuk doğma riski artar.

b) Gebelik Öncesi Tedbirsizlikler: Anne adaylarının sık sık röntgen çektirmesi, doktora danışmadan ilaç kullanması, aşırı sigara ve alkol tüketmesi doğacak çocuğun engelli olmasına neden olabilir.

2. Sonradan Oluşan Engellilikler

a) Aşıların Zamanında Yapılmaması: Doğumdan sonraki ilk yılda verem, çocuk felci gibi aşıların zamanında yapılması gerekir. Aşılar geciktirilirse çeşitli engellikler ortaya çıkabilir.

b) Kazalar: İş kazaları, tarım kazaları, trafik kazaları, yangınlar ve ateşli silahlar önemli engellilik nedenlerindendir. Trafik kurallarına uyulmaması her yıl çok sayıda kazaya ve kalıcı engelliliğe yol açmaktadır.

Engellilerin İyileştirilmesi ve Eğitimi

Engellilik yapan hastalık ve kazalardan sonra hemen önlem alınmalıdır. Özellikle trafik kazalarında ilk yardım hayati önem taşır. Kaza sonrası vakit kaybetmeden yaralı en yakın hastaneye ulaştırılmalıdır.

Engellilerin eğitimi denilince daha çok özel gereksinimli çocuklar akla gelir. Türkiye’de görme, işitme, ortopedik, zihinsel ve ruhsal engelli bireyler için çeşitli okullar ve özel eğitim imkânları bulunmaktadır.

Engelliler Haftası Günlere Göre Temalar

Engelliler Haftası boyunca her gün farklı bir engellilik konusu işlenir:

• 10 Mayıs: Engelliler Haftası açılışı
• 11 Mayıs: Görme engelliler günü
• 12 Mayıs: İşitme ve konuşma engellileri günü
• 13 Mayıs: Ortopedik engelliler günü
• 14 Mayıs: Zihinsel ve ruhsal engelliler günü
• 15 Mayıs: Güçsüz yaşlılar ve korunmaya muhtaç çocuklar günü
• 16 Mayıs: Genel değerlendirme

Engellilere Toplumsal Destek ve Yasal Haklar

Engellilerin de yaşamlarını sürdürmek için çalışmaya ve gelir sağlamaya ihtiyacı vardır. Onlara acımak değil, çalışabilecekleri alanlarda iş vererek destek olmak gerekir. Türkiye’de yasalar, her yüz işçi çalıştıran işyerine iki engelli işçi çalıştırma zorunluluğu getirmiştir. Ayrıca çalışan engelliler gelir vergisini indirimli öder, engelli araçları gümrük vergisinden muaftır, engelliler isterlerse erken emekli olabilir ve bazı toplu taşıma araçlarını ücretsiz kullanabilir.

Birleşmiş Milletler Engelli Kişilerin Hakları Bildirgesi (9 Aralık 1975, 3447 Sayılı)

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen bu bildirge, engelli bireylerin insan haklarından tam olarak yararlanmasını, ayrımcılığa uğramamasını ve toplumsal hayata eşit katılımını güvence altına almayı amaçlar. Bildirgede öne çıkan bazı maddeler şunlardır:

• Engelli kişi, normal bir bireyin kendi kendine yapması gereken işleri bedensel veya zihinsel bir noksanlık sonucu yapamayan kişidir.
• Engelli bireyler ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi görüş, milliyet veya sosyal köken gibi hiçbir ayrıma tabi tutulmadan tüm haklardan yararlanır.
• Engelliler tıbbi, psikolojik ve sosyal rehabilitasyon hakkına sahiptir.
• Engelliler ekonomik ve sosyal güvenlik, düzgün hayat standardı haklarına sahiptir.
• Engelliler her türlü istismar, ayrımcılık ve onur kırıcı muameleye karşı korunur.

Engelliler Haftası Konuşma Metni

Sevgili arkadaşlar,

10-16 Mayıs tarihleri arası Engelliler Haftası’dır. Bu hafta boyunca engellilerin sorunları tartışılır, engelliliğe neden olan etkenler açıklanır ve bu sebeplerin ortadan kalkması için çözümler araştırılır. Engellilerin eğitilebilmesi ve iş sahibi olabilmesi için gerekli şartlar oluşturulmaya çalışılır.

Akraba evliliği, gebelik öncesi tedbirsizlikler, aşıların zamanında yapılmaması ve kazalar engelliliğin en önemli sebepleridir. Engellilerin de hayatlarını sürdürebilmek için çalışmaları ve gelir sağlamaları gerekir. Engellilere acıyarak ya da onlara bakıp duygulanarak sorunlarını çözemeyiz. Onların da yapabileceği işler vardır.

Gördüğümüz engellilerle alay etmeyelim. Bir gün bizim de engelli kalabileceğimizi unutmadan onlara yardımcı olalım.

Hepinize sağlıklı ve mutlu günler dilerim.

Engelliler Haftası Güzel Sözler

• Özürlü vatandaşlar sadakaya muhtaç olmadan yaşamalı.
• Engellilik bir kusur değildir.
• Engelliler yardıma değil, şefkate muhtaçtır.
• Engellilere saygı, onlara yaşama sevinci verir.

Engelliler Haftası Şiirleri

Kör ile Kötürüm

— Bak arkadaş, ne ben sağlam
Bir adamım…
— Ne ben tamam
Bir insanım.
— Ben kötürüm,
— Ben de körüm;
Hem anadan doğma körüm,
Ben düşündüm ki ikimiz
Tam bir insan olmak için
Her şeye malikiz:
Senin kuvvetli bacakların var.
Benim gözlerim de bakar.
Ben senin gözün olurum.
Gecen, gündüzün olurum.
— Ben de sana bacak, ayak
— Öyleyse hiç düşünme, kalk!
Senin için
Ben bakarım ve görürüm
— Ben de seni istediğin
Yere alır, götürürüm.
Böyle işte;
İki mihnet birleşince
Bir teselli hasıl olur,
Mihnetliler de kurtulur.

Tevfik FİKRET

Hayat Herkese Güzel

Gücünüz yerindeyse,
Sağlıklıysa başınız,
Bir sakat görürseniz,
Sevgiyle yaklaşınız.

İnan kimse istemez,
Eksik olsun bir yeri.
Sağlamsan yavrum şükret,
Değerlendir günleri.

Özürlü kardeşlerim,
Asla üzülmeyiniz.
Hayat herkese güzel,
Bizlerse sizinleyiz.

Mehmet ŞAHİN

Genç Yaşımda Felek Vurdu Başıma

Genç yaşımda felek vurdu başıma
Aldırdım elimden iki gözümü
Yeni değmiş idim yedi yaşıma
Kayıbettim baharımı yazımı

Bağlandım köşede kaldım bir zaman
Nice kimselere dedim eleman
On onbeş yaşıma girince hemen
Yavaş yavaş düzen ettim sazımı

Üç yüz on’da gelmiş idim cihana
Dünyaya bakmadan ben kana kana
Kader böyle imiş çiçek bahane
Levh-i kalem karar yazmış yazımı

Âşık Veysel Şatıroğlu

Bizler Özürlüyüz

Kimimiz işitmez, kimimiz görmez
Bizler özürlüyüz, kusurlu değil.
Korkmayın bunlardan hiç kimse ölmez
Bizler özürlüyüz kusurlu değil.

Bak gözüm görmezde resim yaparım,
Ben de bu yolları hep adımlarım
Bende bir bireyim her yerde varım
Bizler özürlüyüz, kusurlu değil.

Bak onun kulağı duymuyor, neyler
Hepsi nota bilir, şarkılar söyler
Bize acımasın ağalar beyler
Bizler özürlüyüz kusurlu değil.

Bak burada kolu yok, bacağı sakat
Değnekle geziyor buluyor takat
Yaşamımız zordur, biliriz fakat
Bizler özürlüyüz kusurlu değil.

Bize imkân verin budur son sözüm
Görün bak ne yapar o zaman özüm
Ürettikçe görür gönülden gözüm
Bizler özürlüyüz kusurlu değil.

Nice insan var ki gönülden görür
Yürekten işitir, yürekten yürür
COŞARİ yürekten konuşur durur,
Bizler özürlüyüz, onlarsa değil.

İbrahim Coşar

Ne Mutlu Bana Özürlüyüm!

Ne mutlu bana özürlüyüm,
Hayata umutla, azimle bakıyorum.

Ne mutlu bana özürlüyüm,
Yapacaklarım sınırlı ama ufkum geniş.

Ne mutlu bana özürlüyüm,
Bir hedefim var ve o hedef için yaşıyorum.

Ne mutlu bana özürlüyüm,
İstediğim her işi yapabiliyorum.

Ne mutlu bana özürlüyüm,
Üzülmeden yaşıyorum.
Kim bilir belki de buna mecburum.

Ne mutlu bana özürlüyüm,
Düşünmüyorum artık beni dışlarlar diye.

Ne mutlu bana özürlüyüm,
Yardım almadan yaşıyorum.

Volkan DİLMAÇ, 1997

Sen Özürlü Olsaydın

Kader sana ansızın indirseydi tokadı
Ömrünün baharında sararıp ta solsaydın
Bir anda uçup gitse dizlerinin takatı
Böyle mi düşünürdün sen özürlü olsaydın

Tanrım sana bu güzel elleri vermeseydi
Masmavi gökyüzünü gözlerin görmeseydi
Dünyada olanlara aklın hiç ermeseydi
Böyle mi düşünürdün sen özürlü olsaydın

Candan sevdiğin biri bu hale düşse idi
Belki sana bir ibret belki bir hisse idi
Felek sana müebbet bir ceza kesse idi
Böyle mi düşünürdün sen özürlü olsaydın

Kutsaldır özürlüye vereceğin her emek
Ona nasılsın deyip yüzüne gülümsemek
İnsana yakışır mı ondan bana ne demek
Böyle mi düşünürdün sen özürlü olsaydın

Neden hor görüyorsun tanrı verdiği canı
Belki onunda vardır senden üstün bir yanı
Asla dilemem ama Allah korusun hani
Böyle mi düşünürdün sen özürlü olsaydın

Gelin bu insanlara artık sahip çıkalım
Çevresine örülmüş duvarları yıkalım
Vicdanına danışıp bir hesap yap bakalım
Böyle mi düşünürdün sen özürlü olsaydın

İbrahim Yavuz

Eğitsel Oyunlar – Sınıfça Oynanan Oyunlar – word