Bugün sizinle, okurken “Vay be, neler yapıyorlar!” diyeceğin, göğsümüzü kabartan şahane bir isimden konuşacağız. Geçenlerde kütüphanede eski notlarımı karıştırırken fark ettim ki, Canan Dağdeviren’in Fizik Alanında Yaptığı Bilimsel Çalışmalar aslında sadece laboratuvar duvarları arasında kalmıyor; doğrudan hayatımıza dokunuyor. Hatta aramızda kalsın, onun bu azmini gördükçe insanın hemen gidip bir laboratuvara kapanası geliyor! Sen de bazen “Acaba bu fizik formülleri gerçek hayatta ne işe yarıyor?” diye sormuyor musun? İşte Canan Hoca, bu sorunun en havalı cevabını bizzat veriyor.
İşin ilginç yanı, Canan Dağdeviren’in çalışmaları 11. sınıf fizik derslerindeki enerji korunumu kazanımları arasında bile kendine yer buluyor. Eğer sen de sınavlarda karşına çıkabilecek bu tarz güncel konuları merak ediyorsan, Fizik Öğretim Programı – 2024 – Maarif Modeline Uygun Müfredat içeriğine göz atmanı öneririm. Müfredat demişken, Canan Dağdeviren’in asıl uzmanlık alanı olan “piezoelektrik” kavramına bir bakalım mı? Nedir bu piezoelektrik? Aslında olay çok basit ama bir o kadar da dâhiyane! Bazı malzemelerin üzerine basınç veya kuvvet uyguladığın zaman bu enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürüyorlar. Canan Hoca da “Neden bu enerjiyi insan vücudunda kullanmıyoruz?” diyerek yola çıkıyor. Düşünsene, kalbin her attığında oluşan o hareketten elektrik üreten ve kalp pilini şarj eden bir cihaz… İnanılmaz değil mi?
Biliyorsunuz ki bilim dünyasında Harvard Üniversitesi’nin Genç Akademi üyeliğine (Junior Fellow of Harvard) seçilmek her yiğidin harcı değil. Canan Dağdeviren, bu unvanı kazanan ilk Türk bilim insanı olarak tarihe adını altın harflerle yazdırdı. Sadece bununla da kalmadı; Forbes dergisinin “30 yaşından genç 30 bilim insanı” listesinde kendine yer buldu. MIT Technology Review ise onu “35 Yaş Altı Mucitler” listesine dahil ederek başarısını tescilledi. Bu başarılar tesadüf mü? Tabii ki hayır! Gece gündüz demeden, insan organlarının üzerine yerleştirilebilen ve organların hareketini elektrik enerjisine çeviren cihazlar üzerinde çalıştı. Bu çalışmalar tyt, ayt ve yks sürecindeki öğrenciler için de harika bir motivasyon kaynağı. Eğer yazılı haftasındaysan ve bu konular kafanı karıştırıyorsa, 10. Sınıf Fizik 2. Dönem 1. Yazılı Sınav Soruları ve Cevap Anahtarı – 2026 linkine tıklayıp pratik yapabilirsin.
Aslında Canan Dağdeviren’in hikayesi bize şunu gösteriyor: Fizik sadece kağıt üzerindeki basınç, güç veya iş formüllerinden ibaret değil. O, bu kavramları alıp insan sağlığını iyileştiren somut cihazlara dönüştürüyor. İllinois İnovasyon Ödülü’nü kazanması da bu yaratıcılığının bir kanıtı. Kalp pillerinden kanser teşhisine kadar pek çok alanda çığır açan bu çalışmaları gördükçe, insanın “İyi ki fizik var!” diyesi geliyor.
Kendi öğrencilik yıllarımdan hatırlıyorum da, fizik bazen çok karmaşık gelirdi. Ama Canan Hoca gibi isimlerin başarılarını okudukça, o formüllerin aslında dünyayı değiştiren anahtarlar olduğunu anladım. Sen de bu anahtarları kullanmaya ne dersin? Belki bir gün senin adını da böyle gurur verici listelerde okuruz, kim bilir?
Yorumları Göster
Fizik alanında Canan Dağdeviren gibi öncü bir ismin çalışmalarını öğrenmek ilham verici.
Canan Hoca'nın çalışmalarını hep merak ediyordum ama fizik alanındaki bu kadar kapsamlı ve akıcı bir derlemeyi ilk defa görüyorum. Özellikle bilimsel terimlerin günlük dildeki karşılıklarını bu kadar güzel açıklayan metinlere bayılıyorum, anlaması çok daha kolay oluyor. Resmen ufkumu açtı, gençler için harika bir motivasyon kaynağı bence!
diğer çalışmalarıda yazılabilirdi
sizler de içeriklere katkıda bulunabilirsiniz..